بنای موسوم به آتشگاه از آثار مربوط به عصر ساسانی است که بر فراز تپهای در کنار جادهی اصفهان به نجفآباد واقع شده است. از مورخان و جغرافینویسان ایرانی و مسلمان در عصر اسلامی همچون ابن خردادبه و مسعودی تا سفرنامهنویسان اروپایی در سدهی هجدهم و نوزدهم میلادی مطالبی دربارهی این اثر باستانی نگاشتهاند. در کتاب حاضر ضمن معرفی و توصیف بنا، که با بررسی و مطالعهی اسناد، کتابها، نشریات و برخی مقالات منتشر شده در خصوص بنای آتشگاه صورت گرفته، گونهشناسی آتشگاهها و آتشخانههای ایران نیز ذکر شده است. همچنین نویسنده تلاش کرده تا شناختی از روابط ساختاری موجود میان آتشگاه و سیمای منطقه (ناحیهی ماربین) عرضه کند. این مساله به بررسی نحوهی زندگی و فرهنگ مردم شهر اصفهان در ادوار گذشته یاری خواهد کرد. جغرافیایی طبیعی و جغرافیای سیاسی تاریخی اصفهان (سپاهان) در عهد باستان و دورهی حکومت سلسلههایی چون ماد و هخامنشی از نخستین بحثهای کتاب به شمار میرود. نویسنده در ادامه به تقدس آتش نزد ایرانیان باستان و جایگاههای خاص نیایش آن در ایران اشاره دارد و کارکردهای مختلف آتشگاهها را ذکر میکند. روند شکلگیری و دگرگونی آتشکدهها و چهارتاقیهای عصر ساسانی و همچنین استمرار برخی از عناصر معماری آتشگاهها در اماکن مقدس عهد اسلامی از دیگر مطالب این فصل از کتاب است. فصلی از کتاب نیز به بررسی موجودیت کالبدی و روشهای ساختمانی آتشگاه اصفهان از دیدگاه باستانشناسان و متخصصان مختلف اختصاص دارد. در فصل پایانی نیز قدمت و کاربری نخستین بنا بررسی و در دو پیوست کتاب مرمتهای پیشین بنا و تصاویر هوایی و نقشههای آتشگاه ضمیمه شده است.
منبع: گیسوم